Dutch customs

De geschiedenis van de Nederlandse douane

Martijn Rijk

14/06/2022

Project Manager Marketing

Vandaag is het Nationale Douanedag in Nederland. Wat is een betere dag dan een blik te werpen op de geschiedenis van de douane in Nederland. Dit jaar viert de Nederlandse Douane haar 425-jarig bestaan!

Convooien en Licenten 

Het Nederlandse woord voor douane is Douane. De oorsprong van dit woord is te vinden in het Latijn, waar het woord doane tolgebouw betekent.  

De Douane is de oudste overheidsinstantie in Nederland. Op 14 juni 1597 werd bij resolutie van de Staten Generaal, zo heette de Nederlandse regering in de 16e eeuw, de Nederlandse Douane opgericht. Aanvankelijk was de dienst belast met het innen van convooirechten (belastingen betaald voor het gebruik van oorlogsschepen) en licentierechten (belastingen betaald voor handel met vijandelijke landen). Je zou kunnen zeggen dat we die belastingen nu kennen als invoer- en uitvoerrechten. 

Het douanekorps  

In 1795 kwam Nederland onder Frans bewind, en de Fransen installeerden de eerste douaneagenten bij grensposten langs de Nederlandse grens. In het begin waren deze douaneagenten Frans. In 1806 werden in Nederland de eerste invoer- en uitvoerrechten geheven. In 1809 werd het Nederlandse Douanekorps opgericht. Het korps bewaakte de grenzen, jaagde op smokkelaars en behandelde de in- en uitvoerrechten.  

De historische verantwoordelijkheid van de douane was het innen van belastingen. Hoewel het innen van invoer- en uitvoerrechten nog steeds een essentieel onderdeel is van wat de douane doet, is haar doel veel meer verschoven naar het beschermen van eerlijke handel en het bewaken van de grenzen tegen illegale goederen en mensen die langs de Nederlandse grens de Europese Unie binnenkomen of verlaten. 

Toonaangevend laboratorium 

In 1880 begon de Nederlandse douane met twee laboratoria. Zij waren nodig om het suikergehalte van producten te controleren, zodat de douane wist hoeveel accijns zij moest heffen. Deze laboratoria zijn uitgegroeid tot een van de toonaangevende douanelaboratoria in Europa. Het analyseert goederen en adviseert de douane over welke wetten en heffingen van toepassing zijn.  

Technologische mogelijkheden 

De Nederlandse douane maakt gebruik van geavanceerde technische mogelijkheden om het Nederlandse deel van de grens van de Europese Unie te bewaken. Zij beschikt over zeer geavanceerde scanners op zee en luchthavens om de inhoud van containers te controleren. Ook maakt zij gebruik van drones. Ook met het digitaliseren van douaneprocessen maakt de Douane flinke stappen vooruit. Dit maakt het voor importeurs en exporteurs en hun douane-expediteurs eenvoudiger om goederen aan te geven en naadloos te communiceren met de douane. 

Gefeliciteerd! 

Wij feliciteren de Nederlandse Douane met haar 425-jarig bestaan. Wij zijn al 23 jaar van de partij en kijken uit naar nog vele jaren samenwerking.