Origin

Het belang van oorsprongsdocumenten

Bee Newboult profile face photo

10/10/2022

Marketing and Communications Manager UK/IE

Op de sticker staat 'Made in China', dus de herkomst bepalen voor de douane is eenvoudig, toch? Fout! Het bepalen van de oorsprong van je goederen is veel ingewikkelder dan je denkt. Het is ook essentieel, want de oorsprong van je goederen kan van invloed zijn op het bedrag aan invoerrechten dat je moet betalen en zelfs of je je goederen mag uitvoeren of invoeren.

Wat is oorsprong?

In wezen zijn er twee soorten oorsprong. Er is de oorsprong bepaald door de plaats waar de goederen in het vrije verkeer waren en de oorsprong waar de goederen zijn vervaardigd. Bijvoorbeeld, een in Japan gefabriceerde auto is ingevoerd in Duitsland en door een Duitse autohandelaar verkocht aan een klant in Nederland. Hoewel de Nederlandse klant kan zeggen dat hij een Duitse auto heeft gekocht, is de auto toch in Japan gefabriceerd. Vanuit douaneperspectief kan het land waar het is vervaardigd veranderen als het product wordt bewerkt (veranderd) voordat het wordt verkocht. Laten we zeggen dat het Duitse bedrijf dat de auto importeerde de gasmotor eruit haalt en een elektrische aandrijving installeert, waardoor het een elektrisch voertuig wordt. Het land van herkomst is nu Duits.

Er is ook een verschil tussen preferentiële en niet-preferentiële oorsprong - daarover hieronder meer.

Het zit hem in de details

Het preferentiële land van oorsprong wordt gebruikt om te bepalen of je er wel of geen invoerrechten op moet betalen. De EU heeft veel handelsovereenkomsten en als het product voldoet aan de oorsprongsregels die in een handelsovereenkomst zijn vastgelegd, hoef je misschien geen invoerrechten te betalen of kun je een lager tarief aanvragen.

Alleen de oorsprong vermelden is niet voldoende. Bedrijven moeten bewijzen wat hun land van oorsprong is.  Het aangeven van de preferentiële oorsprong kan door een factuurverklaring of bijvoorbeeld een EUR.1 certificaat, afhankelijk van de handelsovereenkomst, maar de achtergrond van je oorsprongsbepaling moet worden gedekt door een langlopende leveranciersverklaring voor alle grondstoffen, productiestromen of berekeningen van gebruikte materialen.

Er zijn enkele gevallen waarin niet-preferentiële oorsprong cruciaal is. Een uitstekend voorbeeld komt van een van onze klanten die producten naar Pakistan exporteren. Zij verkopen producten die in de EU zijn vervaardigd, maar ook in India zijn verwerkt. Pakistan staat geen invoer toe met als oorsprong India, dus is het cruciaal om bewijs te hebben dat de oorsprong niet India is.

Het verschil tussen preferentiële en niet-preferentiële oorsprong 

Bij niet-preferentiële oorsprong gaat het er in wezen om uit welk land het product geheel is verkregen of de laatste ingrijpende be- of verwerking heeft ondergaan, volgens de regels die zijn vastgesteld om de oorsprong te bepalen. In het bovenstaande voorbeeld is het essentieel te bewijzen dat de niet-preferentiële oorsprong de EU is in plaats van India. Niet-preferentiële oorsprong heeft in principe geen invloed op het bedrag aan rechten dat je moet betalen. 

Preferentiële oorsprong heeft alles te maken met invoerrechten. Landen over de hele wereld sluiten handelsovereenkomsten met elkaar. In deze handelsovereenkomsten kunnen ze preferentiële tarieven afspreken voor bepaalde goederen. Deze preferentiële tarieven betekenen dat ze een lager bedrag aan invoerrechten betalen of zelfs vrijstelling van invoerrechten. In sommige gevallen betekenen preferentiële rechten dat je meer betaalt dan de standaardrechten.

Om het nog interessanter te maken: preferentiële oorsprong en niet-preferentiële oorsprong kunnen verschillend zijn. 

De grootste uitdaging bij het bepalen van de oorsprong

Het bepalen van de preferentiële oorsprong kan erg ingewikkeld zijn. Je hebt een compleet overzicht van je toeleveringsketen en product nodig om de oorsprong te bewijzen. Waar komen de grondstoffen en verschillende onderdelen vandaan? Welke grondstoffen worden waar verwerkt?  Waar wordt alles geassembleerd?

Wat de preferentiële oorsprong betreft, worden de voorwaarden voor het bepalen van de oorsprong uiteengezet in de desbetreffende handelsovereenkomst. Handelsovereenkomsten hebben verschillende protocollen waarin de eisen voor verschillende HS-codes staan. In sommige gevallen wordt de oorsprong bepaald op basis van de toegevoegde waarde, en in andere gevallen kan dat op basis van het toegevoegde gewicht. Het verschilt per product.

Een juiste indeling van je product is van fundamenteel belang. De HS-Code, in combinatie met de relevante Trade Deal en protocollen, bepaalt de preferentiële oorsprong.

Soms is het mogelijk om binnen hetzelfde protocol op meer dan één manier aan de voorwaarden voor preferentieel te voldoen. Dit betekent dat je in sommige gevallen kunt kiezen. In die gevallen geldt de tolerantieregel.

Het bepalen van niet-preferentiële herkomst kan ook ingewikkeld zijn. Voor een groot deel gaat het om dezelfde dynamiek als bij preferentiële oorsprong. Waar komen de grondstoffen of onderdelen vandaan, zijn ze voldoende bewerkt om de oorsprong te veranderen, en was de bewerking belangrijk genoeg? Als je Nederlandse melk exporteert naar Australië en je voegt daar wat poeder toe om het een andere smaak te geven, is het eindproduct dan Nederlands of Australisch?

Het belang van de oorsprong vanuit douaneperspectief

De oorsprong van je goederen is essentieel voor het bepalen van de invoerrechten die betaald moeten worden, mogelijke antidumpingheffingen die betaald moeten worden, of zelfs of je producten ingevoerd of uitgevoerd mogen worden. Is er een contingent? Heb je een vergunning nodig om in of uit te voeren?

De andere factoren die dit bepalen zijn de HS-Code en de douanewaarde van de goederen. Invoerrechten worden berekend als een percentage van de douanewaarde van de goederen.

In veel bedrijven wordt het bepalen van de oorsprong behandeld als een stiefkind, terwijl het een van de belangrijkste leden van de familie kan zijn! Je zou wel eens iets kunnen mislopen omdat je niet op de hoogte bent van specifieke handelsovereenkomsten of tolerantieregels waarmee je de oorsprong van je goederen kunt wijzigen. Dit kan aanzienlijke financiële gevolgen hebben. Een andere kritieke factor is dat regels en voorschriften aan verandering onderhevig zijn. De regels voor je product kunnen veranderen, maar ook de regels voor een van de grondstoffen, ingrediënten of onderdelen van je product. Dit kan betekenen dat de preferentiële status van het product verandert. Als een product nu voldoet aan de voorwaarde voor preferentiële tarieven, kun je besparen op invoerrechten.

Zorg dat je alle kennis en ervaring hebt om de oorsprong en de gevolgen daarvan vast te stellen. Neem bij twijfel contact op met een van onze specialisten.