Regarding Ukraine: The Impact on Customs, Logistics, and Supply Chain Operations

Oekraïne: De impact op douane, logistiek en de supply chain

Martijn Rijk

27/02/2022

Project Manager Marketing

De militaire invasie van Rusland in Oekraïne heeft gevolgen voor de wereldhandel en toeleveringsketens over de hele wereld. Wat er in Oekraïne gebeurt, is een tragedie voor burgers, en onze gedachten gaan uit naar iedereen die door deze situatie wordt getroffen. De gevolgen voor de burgers in de regio zijn enorm. Toch willen we verslag uitbrengen over de gevolgen van de situatie in Rusland en Oekraïne voor de toeleveringsketen en logistieke activiteiten in Europa.

De EU heeft sancties tegen Rusland afgekondigd:

De EU zal een verbod instellen op de verkoop, levering, overdracht of uitvoer naar Rusland van specifieke goederen en technologieën op het gebied van olieraffinage, en zal beperkingen invoeren op de verlening van aanverwante diensten.

De EU heeft een uitvoerverbod ingesteld voor goederen en technologie in de lucht- en ruimtevaartindustrie, alsook een verbod op de verstrekking van verzekerings- en herverzekeringsdiensten en onderhoudsdiensten in verband met die goederen en technologie. De EU zal ook een verbod instellen op de verlening van daarmee verband houdende technische en financiële bijstand.

De EU heeft verdere beperkingen ingesteld op de uitvoer van goederen en technologie voor tweeërlei gebruik, alsmede beperkingen op de uitvoer van bepaalde goederen en technologie die zouden kunnen bijdragen tot de technologische versterking van de defensie- en veiligheidssector in Rusland.

Het gaat hierbij onder meer om producten zoals halfgeleiders of geavanceerde technologieën.

De Europese Unie ziet actief toe op de naleving van deze sancties. De BBC meldt dat de Franse marine een Russisch schip in beslag heeft genomen dat ervan wordt verdacht embargogoederen aan boord te hebben.

Gevolgen voor de douane

Vanuit douaneperspectief houden de belangrijkste problemen verband met de sancties die door de Europese Unie, de Verenigde Staten en andere landen aan Rusland zijn opgelegd.

De voornaamste sancties tegen Rusland hebben betrekking op goederen voor tweeërlei gebruik (dual-use goods), defensie gerelateerde goederen en goederen en materialen die verband houden met energie. Totdat deze sancties zijn opgeheven en omdat wij onderworpen zijn aan wet- en regelgeving, kan Customs Support geen zendingen naar Rusland verwerken voor goederen die in deze categorieën vallen.

 Dit geldt ook voor goederen met een andere bestemming, maar die Rusland als eindbestemming kunnen hebben. Indirecte logistieke stromen zijn ook onderworpen aan de hierboven genoemde sancties. Voor doorvoergoederen moet ervoor worden gezorgd dat de douaneautoriteiten in het land van bestemming het document kunnen sluiten voordat douane-expediteurs zoals Customs Support deze kunnen verwerken.

Gevolgen voor logistiek en vervoer

De wachttijden aan de Oekraïense grenzen met EU-lidstaten nemen toe. Hetzelfde geldt voor de grenzen tussen Rusland en verschillende EU-lidstaten, Estland, Letland en Litouwen.

Weg: De grenzen tussen Oekraïne en Rusland en Oekraïne en Wit-Rusland zijn gesloten. Het wegvervoer in de regio zal verder worden beïnvloed door strengere grenscontroles en druk verkeer vanuit Oekraïne. De transportbedrijven zullen ook te lijden hebben onder de stijgende brandstofkosten.

Zee: Vergelijkbaar met het wegvervoer kunnen verscherpte grenscontroles en andere maatregelen ook gevolgen hebben voor het vervoer via de zeeroutes, waardoor het verkeer in de Oekraïense en Russische wateren wordt beperkt. Daarnaast zijn zeehavens in Oekraïne gesloten en beschadigd. Er is geen internationale scheepvaart naar Oekraïne mogelijk.

Lucht: Bedrijven die via luchtvracht verschepen kunnen ook gevolgen ondervinden van het gesloten luchtruim in Oekraïne en Rusland. Het Oekraïense en Russische luchtruim is gesloten, wat gevolgen heeft voor specifieke luchtvrachtbestemmingen.

Spoorwegen: Ook het goederenvervoer per spoor door Rusland zal hinder ondervinden van de sancties en grenspatrouilles.

Gevolgen voor de toeleveringsketens

De uitvoer van fruit en groenten naar Oekraïne en Rusland is stopgezet. Veel exporteurs hebben hun zendingen stopgezet. Dit heeft gevolgen voor zowel bedrijven die in Europa geteelde groenten en fruit verkopen als bedrijven die EU-havens gebruiken voor doorvoer.

De situatie in Oekraïne zal gevolgen hebben voor veel bevoorradingsketens over de hele wereld. De brandstof- en gasprijzen en de kosten voor andere grondstoffen stijgen. Voor sommige onderdelen of producten kan de beschikbaarheid een probleem worden in de bevoorradingsketen. Het feit dat goederen niet langer probleemloos door Rusland kunnen stromen, zal ook vertragingen veroorzaken. 

Een ander mogelijk effect is op digitale diensten. Cyber beveiligingsdeskundigen zien nu al ontwrichtende cyberaanvallen op Oekraïense bedrijven en organisaties. Deze aanvallen blijven mogelijk niet beperkt tot Oekraïne. Bedrijven als de Amerikaanse logistieke dienstverlener Expeditors zijn al het slachtoffer van cyberaanvallen. Aangezien toeleveringsketens sterk afhankelijk zijn van digitale systemen, kunnen deze aanvallen tot aanzienlijke verstoringen van de toeleveringsketen leiden.  

Wij houden je op de hoogte van verdere ontwikkelingen