Inicjatywy na rzecz zrównoważonego łańcucha dostaw w UE

Ponad 25% emisji dwutlenku węgla w Unii Europejskiej pochodzi z logistyki, dlatego stanowi ona kluczowy element planu osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku. Przeczytaj w tym artykule o najważniejszych inicjatywach U, które zmieniają przyszłość łańcuchów dostaw.

Mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji dwutlenku węgla (CBAM)

Mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji dwutlenku węgla (CBAM) to jedna z największych inicjatyw w zakresie zielonego łańcucha dostaw w UE. W ramach tego mechanizmu należy ocenić emisje wbudowane w wybrane towary podczas procesu importu i zrównoważyć je kredytami CBAM (specjalnym rodzajem kredytów węglowych).

Towary uwzględnione w CBAM to:

• Aluminium
• Cement
• Elektryczność
• Nawozy
• Wodór
• Żelazo i stal

CBAM uzupełnia unijny system handlu emisjami (EU ETS), który działa w celu ograniczenia i kompensowania emisji z wybranych sektorów o wysokiej emisji wewnątrz granic UE.

Obecnie mechanizm znajduje się w fazie przejściowej, która rozpoczęła się 1 października 2023 roku i zakończy się 31 grudnia 2025 roku. W tym czasie musisz przygotowywać swoje oceny i składać kwartalne raporty CBAM, ale nie musisz jeszcze płacić za kompensowanie emisji.

Od 1 stycznia 2026 roku będziesz zobowiązany do składania rocznego raportu za pośrednictwem upoważnionego deklaranta CBAM, jeśli sam nie posiadasz takiego upoważnienia. Twój pierwszy raport będzie należało złożyć do 31 maja 2027 roku.

Chociaż CBAM jest na wczesnym etapie rozwoju, już prowadzone są rozmowy dotyczące rozszerzenia tej inicjatywy do 2030 roku. Celem jest objęcie nią ponad 50% emisji z sektorów EU ETS do 2034 roku.

Warto również wiedzieć, że Wielka Brytania planuje wdrożyć własny system CBAM do 2027 roku.

Struktura rynku energii elektrycznej

Przeprojektowanie rynku energii elektrycznej jest kluczowym elementem Dyrektywy w sprawie energii odnawialnej – unijnej inicjatywy na rzecz zielonego łańcucha dostaw, której celem jest redukcja zarówno emisji, jak i kosztów.

Poprzez zachęcanie do krajowej produkcji czystej energii i jej wspieranie, UE może stworzyć bardziej odporny łańcuch dostaw. Ostatnie wydarzenia, takie jak konflikt w Ukrainie, podkreśliły znaczenie ograniczenia zależności od zewnętrznych źródeł energii.

Jako jedna z kategorii towarowych objętych CBAM, energia elektryczna dostarczana spoza UE wkrótce stanie się droższa. To kolejny powód, aby krajowi dostawcy inwestowali więcej w zieloną energię, a także w alternatywy bezemisyjne i magazyny energii, które pozwolą zrównoważyć zmienną produkcję.

Przewiduje się, że udział energii produkowanej ze źródeł odnawialnych wzrośnie z 37% w 2020 roku do ponad 60% w 2030 roku. Oznacza to wzrost o co najmniej 47,5% w ciągu dwóch dekad, biorąc pod uwagę, że w 2010 roku jedynie 12,5% energii elektrycznej w UE pochodziło z odnawialnych źródeł.

Europejska ustawa o krytycznych surowcach mineralnych

Aby zmniejszyć zależność od pojedynczych krajów w zakresie kluczowych minerałów, Europejski Akt w sprawie Surowców Krytycznych koncentruje się na zapewnieniu stabilności w ich pozyskiwaniu. Do najważniejszych minerałów należą:

Gal

Gal to kluczowy składnik paneli słonecznych, a ponad 98% światowych dostaw pochodzi obecnie z Chin. W ubiegłym roku Chiny wprowadziły ograniczenia dotyczące eksportu galu i wyrobów z galu, wymagając licencji eksportowej na sprzedaż zagraniczną. German, kolejny minerał stosowany w nadprzewodnikach, również został objęty ograniczeniami.

Lit, kobalt

Są wykorzystywane do produkcji baterii, a wydobywane głównie na półkuli południowej:

Lit – 77% dostaw pochodzi z Australii i Chile.
Kobalt – 63% dostaw pochodzi z Konga.

Bor

Stosowany w technologii wiatrowej, bor eksportowany jest głównie z Chin i Hongkongu. Kanada i Stany Zjednoczone również eksportują ten surowiec, jednak kraje azjatyckie produkują go ponad pięć razy więcej.

Wolfram

Kluczowy składnik wielu superstopów, wolfram jest niezbędny do produkcji trwałych elektrod, elementów grzejnych i emiterów. Najwięksi eksporterzy w 2022 roku to Chiny, Niemcy i Stany Zjednoczone.

Chociaż Niemcy są krajem UE, zasoby wolframu w Chinach są znacznie większe, co budzi obawy dotyczące długoterminowej dostępności tego surowca dla Europy.

Co zakłada Europejski Akt w sprawie Surowców Krytycznych?

Akt określa cele dotyczące udziału, jaki powinno się osiągnąć poprzez wydobycie, przetwarzanie i recykling tych minerałów. Ponadto ta unijna inicjatywa na rzecz zielonego łańcucha dostaw zakłada, że nie więcej niż 65% rocznego zapotrzebowania UE może pochodzić z jednego kraju.

Rozporządzenie UE w sprawie wylesiania (EUDR)

Podobnie jak CBAM, Rozporządzenie w sprawie produktów wolnych od wylesiania (EUDR) jest unijną zieloną inicjatywą, której celem jest ograniczenie wpływu konsumentów na środowisko poprzez ograniczenie dostępu do rynku dostawcom zewnętrznym, którzy nie spełniają określonych standardów. Skupia się ono na redukcji negatywnego oddziaływania na środowisko poprzez regulację towarów powiązanych z wylesianiem.

Do monitorowanych produktów należą m.in. bydło (wołowina), kakao, kawa, olej palmowy, kauczuk, soja oraz drewno i wyroby drzewne. Regulując te towary, UE minimalizuje swój udział w globalnym wylesianiu.

Rozporządzenie weszło w życie 29 czerwca 2023 r. i obecnie znajduje się w 18-miesięcznym okresie przejściowym. Od 30 grudnia 2024 r. zacznie obowiązywać.*

*Aktualizacja: Komisja Europejska zaproponowała 12-miesięczne opóźnienie wejścia rozporządzenia w życie.

Należy pamiętać, że dla małych i mikroprzedsiębiorstw przewidziano dłuższe okresy przejściowe (24 miesiące), a dla różnych produktów drewnianych – od 18 do 54 miesięcy, w zależności od czasu produkcji.

Rozporządzenie dotyczące pracy przymusowej

Pod koniec kwietnia Parlament Europejski zagłosował za przyjęciem nowego rozporządzenia zakazującego sprzedaży, importu i eksportu towarów wyprodukowanych przy użyciu pracy przymusowej. Stanowi to ważny krok w walce z globalnym naruszaniem praw człowieka.

Jako jedno z kilku nowych niefiskalnych regulacji egzekwowanych przez organy celne, prawo to umożliwi zarówno państwom członkowskim, jak i Komisji Europejskiej szczegółową kontrolę i dochodzenia dotyczące towarów, łańcuchów dostaw oraz producentów podejrzanych o stosowanie pracy przymusowej.

Zgodnie z rozporządzeniem każdy produkt, co do którego potwierdzono wykorzystanie pracy przymusowej, zostanie zakazany na rynku UE – a istniejące zapasy będą musiały zostać wycofane, poddane recyklingowi lub zniszczone.

Dochodzenia będą wszczynane na podstawie wiarygodnych informacji od organizacji międzynarodowych, sygnalistów i współpracujących organów, ze szczególnym uwzględnieniem branż i regionów znanych ze stosowania pracy przymusowej narzucanej przez państwo.

Rozporządzenie czeka teraz na formalne zatwierdzenie przez Radę UE i będzie egzekwowane w ciągu trzech lat, stanowiąc kolejny krok w stronę etycznych praktyk handlowych w UE oraz mogąc wpływać na globalne standardy pracy.

Tak jak w przypadku CBAM i unijnego rozporządzenia dotyczącego wylesiania, Forced Labour Regulation nakłada na przedsiębiorcę obowiązek przeprowadzania należytej staranności (due diligence) wobec swoich dostawców i innych partnerów handlowych.

Jak współpracować z inicjatywami zielonego łańcucha dostaw w UE?

Jako przedsiębiorstwo musisz aktywnie angażować się w te unijne inicjatywy dotyczące zielonego łańcucha dostaw, aby nie zostać zaskoczonym ani nie mieć trudności z dostosowaniem się.

Oto lista porad, które pomogą Ci skutecznie wprowadzić zmiany związane z zielonym łańcuchem dostaw UE:

Priorytetowe traktowanie emisji i sprawozdawczości środowiskowej

Poprawa sprawozdawczości w zakresie emisji i ochrony środowiska jest kluczowym celem dla wielu przedsiębiorstw w UE i na całym świecie. Raporty ESG i CSR stają się coraz bardziej popularne, a raporty CBAM są obecnie wymagane w przypadku importu towarów CBAM.

Cyfryzacja w celu poprawy dostępności danych

Cyfryzacja w służbie celnej i w całej branży logistycznej oznacza, że w wielu przypadkach można teraz uzyskać dostęp do danych dotyczących emisji w łańcuchu dostaw. Jeśli skontaktujesz się ze swoim spedytorem, może on już dysponować technologią współpracującą z jego oprogramowaniem do zarządzania łańcuchem dostaw, która oblicza emisje z transportu.

Przygotuj się na rozwój zielonych inicjatyw

W przypadku, gdy CBAM lub jedna z innych inicjatyw zielonego łańcucha dostaw w UE rozszerzy się na Twoją branżę, powinieneś być przygotowany. Oznacza to współpracę z dostawcami w celu uzyskania danych dotyczących emisji, obliczenia emisji dwutlenku węgla i zrozumienia, jak obowiązek składania raportów i płacenia za kredyty węglowe wpłynie na marże.

Potrzebujesz pomocy w zrozumieniu CBAM i EUDR?

Jako dostawca rozwiązań celnych i handlowych w całej UE, Customs Support Group współpracuje z firmami takimi jak Twoja, aby zrozumieć ich obowiązki w zakresie CBAM i EUDR oraz przygotować ich dokumentację. Skontaktuj się z nami, aby uzyskać więcej informacji.