System Elektronicznego Nadzoru Transportu (SENT) w pigułce – Obowiązki i procedury

Polski system SENT od 2017 roku monitoruje transport towarów akcyzowych – paliw, alkoholu i tytoniu – w ramach wszystkich przejazdów do Polski i przez jej terytorium.

Od 17 marca 2026 do listy tej dołączyły również odzież i obuwie. Ta zmiana nakłada potężne, zupełnie nowe obowiązki na rzeszę importerów, eksporterów i przewoźników z branży fashion, którzy często nie zdają sobie jeszcze sprawy, jak duże ryzyko operacyjne i finansowe nad nimi wisi.

Spis treści:

• Czym jest system SENT (System Elektronicznego Nadzoru Transportu)
• Towary akcyzowe objęte systemem SENT: paliwa, alkohol i tytoń
• Rozszerzenie systemu w marcu 2026 r.: odzież i obuwie
• Kto ponosi obowiązki w ramach SENT i kiedy mają one zastosowanie
• Jak działa proces zgłoszeń w systemie SENT
• Kary za nieprzestrzeganie przepisów SENT
• Dlaczego ma to znaczenie dla międzynarodowych przedsiębiorców
• Jak Customs Support Group może pomóc Ci z systemem SENT

Czym jest system SENT (System Elektronicznego Nadzoru Transportu) i dlaczego powstał

SENT – skrót od Systemu Elektronicznego Nadzoru Transportu – to polski elektroniczny system monitorowania transportu. Wprowadzony w 2017 roku, zapewnia polskim organom celnym i podatkowym wgląd w czasie rzeczywistym w transport konkretnych towarów wjeżdżających do Polski lub przewożonych przez nasz kraj tranzytem.

System SENT został stworzony, aby usunąć istotną lukę w egzekwowaniu zgodności z przepisami akcyzowymi. Przed jego wdrożeniem oszustwa podatkowe i działalność w szarej strefie w odniesieniu do towarów o wysokiej wartości – zwłaszcza paliw, alkoholu i tytoniu – były trudne do wykrycia za pomocą tradycyjnych kontroli dokumentów.

SENT działa za pośrednictwem PUESC – Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych. Zobowiązane podmioty rejestrują się na PUESC, przesyłają zgłoszenia przewozu przed rozpoczęciem transportu towarów i otrzymują unikalny numer referencyjny, który towarzyszy przesyłce przez całą jej podróż.

W praktyce system SENT funkcjonuje jako kompleksowy rejestr zgodności dla każdego monitorowanego przewozu. W przypadku niektórych kategorii towarów uruchamia on również śledzenie geolokalizacyjne w czasie rzeczywistym pojazdu przewożącego przesyłkę, co daje władzom możliwość weryfikacji zgodności z przepisami na każdym etapie tranzytu.

Towary akcyzowe objęte systemem SENT: paliwa, alkohol i tytoń

Początkowo SENT koncentrował się na trzech kategoriach towarów akcyzowych, wybranych ze względu na ich narażenie na oszustwa podatkowe i przemyt. Głównym celem systemu w momencie jego uruchomienia były oleje mineralne i produkty ropopochodne objęte pozycją HS 2710 – w tym benzyna, olej napędowy i olej opałowy.

Następnie dołączono produkty alkoholowe, obejmujące alkohol etylowy o kodach HS 2207 i 2208, co obejmuje zarówno alkohol nieskażony, jak i szereg napojów spirytusowych. Pierwotny zakres uzupełniły tytoń i wyroby tytoniowe o kodach HS od 2401 do 2403.

Jednakże włączenie do szerokiego działu HS nie powoduje automatycznie powstania obowiązków SENT dla każdej przesyłki. System ma zastosowanie do określonych towarów w tych kategoriach tylko wtedy, gdy transport spełnia określone progi – zazwyczaj mierzone wagą, objętością lub zadeklarowaną wartością. Nałożenie tych obowiązków zależy od klasyfikacji taryfowej tych towarów.

Przesyłki poniżej obowiązującego progu dla danej kategorii nie podlegają obowiązkowi rejestracji w SENT. Wartości progowe są określone w polskim prawodawstwie i różnią się w zależności od rodzaju towaru – to kluczowy element, który musisz sprawdzić w pierwszej kolejności, oceniając swoje ryzyko związane z systemem SENT.

Rozszerzenie systemu w marcu 2026 r.: odzież i obuwie

Od 17 marca 2026 r. odzież i obuwie będą podlegać zgłoszeniom w systemie SENT. Rozszerzenie obejmuje towary z działów HS:

• 61: odzież i dodatki odzieżowe z dzianin
• 62: odzież i dodatki odzieżowe, inne niż z dzianin
• 64: obuwie

Logika stojąca za nowymi przepisami jest dokładnie taka sama, jak na początku istnienia systemu SENT. Przez Polskę przewozi się ogromne ilości odzieży i obuwia o gigantycznej wartości. A tam, gdzie w grę wchodzą duże pieniądze, pojawia się też ryzyko zaniżania wartości towarów i ucieczki do szarej strefy.

Problem dotyczy zwłaszcza towarów importowanych z krajów produkcyjnych spoza UE – to właśnie przez terytorium Polski przebiega kluczowy szlak dla dużej części europejskiego importu tekstyliów.

Dla firm, które przewożą przez Polskę paliwa, alkohol czy tytoń, te procedury to codzienność. Jednak dla importerów, eksporterów i operatorów logistycznych z branży modowej 17 marca 2026 był momentem przełomowym – to wtedy ich transporty po raz pierwszy zostały objęte systemem SENT.

Co ważne, to nie jedyna rewolucja dla handlarzy odzieżą w tym roku. Już w lipcu wchodzą w życie nowe unijne obowiązki związane z rozporządzeniem ESPR.

Customs Support Group pomaga producentom i sprzedawcom z branży modowej zachować zgodność z przepisami w całej Europie. Skontaktuj się z nami, aby już dziś umówić się na audyt zgodności.

Kto ponosi obowiązki w ramach SENT i kiedy mają one zastosowanie

SENT nakłada obowiązki prawne na trzy odrębne strony. Każda rola wiąże się z własnymi wymogami.

Nadawca

Jeśli nadawca towaru znajduje się w Polsce, to na nim spoczywa główny obowiązek rejestracji zgłoszenia w systemie SENT. Sytuacja komplikuje się, gdy nadawca ma siedzibę poza Polską – wtedy, pod pewnymi warunkami określonymi w przepisach, ten obowiązek może przejść na odbiorcę lub przewoźnika.

Zanim transport w ogóle ruszy, nadawca musi wysłać zgłoszenie SENT przez platformę PUESC i wygenerować unikalny numer referencyjny dla danej przesyłki. Co kluczowe: samo wysłanie zgłoszenia nie wystarczy! Numer referencyjny trzeba przekazać przewoźnikowi przed odjazdem pojazdu.

Przewoźnik

Przewoźnik musi posiadać numer referencyjny przed rozpoczęciem podróży i być w stanie przedstawić go w razie ewentualnej kontroli. Polskie służby celno-skarbowe mogą zatrzymać monitorowany pojazd na każdym etapie trasy.

W przypadku towarów objętych monitoringiem geolokalizacyjnym, to przewoźnik odpowiada za to, aby urządzenie lokalizacyjne (np. smartfon z aplikacją lub lokalizator GPS) było aktywne i działało bez zakłóceń przez całą drogę.

Odbiorca

Dla odbiorcy w Polsce sprawa nie kończy się na rozładowaniu towaru. Ma on dokładnie 24 godziny od momentu dostawy, aby zalogować się na PUESC i oficjalnie potwierdzić odbiór transportu, zamykając tym samym zgłoszenie SENT.

Pozostawienie „wiszących”, niezamkniętych zgłoszeń to prosta droga do problemów – polska skarbówka traktuje to jako naruszenie przepisów i może wszcząć w tej sprawie postępowanie wyjaśniające.

Jak działa proces zgłoszeń w systemie SENT

Proces SENT odbywa się w całości za pośrednictwem platformy PUESC. Firmy składające zgłoszenia SENT muszą najpierw zarejestrować się w celu uzyskania dostępu do PUESC, używając kwalifikowanego podpisu elektronicznego lub Profilu Zaufanego.

Co ważne, obie te opcje są dostępne również dla firm zagranicznych. Jednak podmioty, które nie posiadają polskiego numeru NIP, muszą liczyć się z dodatkowymi formalnościami przy rejestracji – to kluczowa kwestia dla międzynarodowych firm, którzy dopiero stawiają pierwsze kroki w systemie SENT.

Po rejestracji nadawca wypełnia elektroniczny formularz zgłoszeniowy dla każdej przesyłki. Formularz zawiera dane nadawcy, odbiorcy, informacje o przewoźniku, opis towarów, kod towaru, ilość oraz planowaną trasę i datę dostawy.

W praktyce nieprawidłowy kod towarowy jest jednym z najczęstszych powodów problemów w procesie SENT.

Jeśli kod towarowy zadeklarowany w zgłoszeniu SENT nie odpowiada temu, co inspektorzy celni znajdą w fizycznej przesyłce, zgłoszenie jest traktowane jako nieprawidłowe – a to pociąga za sobą takie same konsekwencje jak brak zgłoszenia.

W przypadku towarów podlegających wymogom geolokalizacji przewoźnik musi aktywować funkcję śledzenia w PUESC lub użyć kompatybilnego urządzenia zewnętrznego. Polskie organy celne monitorują lokalizację przesyłki w czasie rzeczywistym i będą badać odchylenia od zadeklarowanej trasy.

Kary za nieprzestrzeganie przepisów SENT

System kar w ramach SENT jest dotkliwy, gdyż polskie władze traktują nieprzestrzeganie przepisów SENT jako poważne przestępstwo skarbowe. Konsekwencje finansowe odzwierciedlają to stanowisko:

• Nadawca: brak zgłoszenia lub podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych. Kara: do 46% wartości brutto towaru, minimum 20 000 zł (~ 4750 EUR)
• Przewoźnik: nieprzestrzeganie wymogów geolokalizacji. Kara: do 10 000 zł (~ 2375 EUR)
• Odbiorca: brak zgłoszenia (jeśli jest podmiotem głównym), podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych lub brak potwierdzenia dostawy. Kara: do 46% wartości brutto towaru, minimum 20 000 zł (~ 4750 EUR)

Wnioski praktyczne są jasne: przepisy są aktywnie egzekwowane, system kar dla rynku odzieży i obuwia już działa, a czas między wejściem w życie obowiązku a pierwszą kontrolą może być krótszy, niż się spodziewasz.

Dlaczego ma to znaczenie dla międzynarodowych przedsiębiorców

Polska to jeden z najważniejszych węzłów logistycznych w Europie. Warto więc głośno podkreślić: obowiązki związane z systemem SENT dotyczą każdego towaru, który wjeżdża do Polski lub jedzie przez nią tranzytem – a nie tylko firm zarejestrowanych nad Wisłą.

Rozszerzenie przepisów z marca 2026 roku wrzuciło na głęboką wodę zupełnie nową grupę przedsiębiorców, którzy nigdy wcześniej nie mieli do czynienia z monitoringiem transportu. Dla branży odzieżowej i obuwniczej rzeczywistość zmieniła się z dnia na dzień: rejestracja na platformie PUESC jest wymagana natychmiast, procedury są zupełnie nowe, a system kar już działa. Tu nie ma mowy o żadnym okresie ochronnym czy taryfie ulgowej.

Jednocześnie marcowe zmiany to jasny sygnał dla firm, które już teraz zgłaszają w SENT paliwa, alkohol czy tytoń. Polskie organy skarbowe pokazują, że system zdaje egzamin i chętnie rozszerzają jego zasięg na kolejne branże.

SENT nie jest projektem zamkniętym – to żywy mechanizm. Dlatego każdy biznes, którego towary przemieszczają się przez terytorium Polski, powinien regularnie audytować swoje procesy i trzymać rękę na pulsie aktualnych przepisów. W przeciwnym razie nietrudno o kosztowną wpadkę.

Jak Customs Support Group może pomóc Ci z systemem SENT

Customs Support Group zapewnia praktyczną pomoc w zakresie Systemu Elektronicznego Nadzoru Transportu, w tym:

• Ocena obowiązków SENT: Przeanalizujemy Twoje kategorie towarowe oraz trasy transportowe pod kątem wymogów rejestracji.

• Rejestracja w PUESC i zarządzanie zgłoszeniami: Kompleksowo obsłużymy proces dla nadawców, przewoźników oraz odbiorców towarów.

• Weryfikacja klasyfikacji towarowej: Przejrzymy kody celne Twoich produktów, aby zapewnić bezbłędne deklaracje SENT.

• Wsparcie dla wszystkich uczestników łańcucha: Pomożemy wdrożyć procedury zgodności niezależnie od tego, czy występujesz jako nadawca, przewoźnik, czy odbiorca.

• Monitorowanie i zamykanie zgłoszeń: Zadbamy o to, aby żadne otwarte zgłoszenie transportowe nie „wisiało” w systemie, eliminując ryzyko kar.

Wszystko zaczyna się od szybkiego skanu zgodności celnej, podczas którego nasi eksperci przeanalizują Twoje operacje i wręczą Ci gotowy plan działania. Skontaktuj się z nami, aby zlecić go już dziś.